Fiscale eenheid omzetbelasting

Ondernemers die in financieel, organisatorisch en economisch opzicht zodanig zijn verweven dat zij een eenheid vormen, worden op grond van art. 7 lid 4 Wet OB 1968 als een ondernemer aangemerkt. Onderlinge prestaties blijven buiten de btw-heffing; de eenheid ontstaat van rechtswege, de beschikking van de inspecteur legt haar vast en is voorwaarde voor de hoofdelijke aansprakelijkheid (art. 43 IW 1990).

Kernregels

Element	Waarde	Grondslag
Aantal verwevenheidseisen (cumulatief)	3: financieel, organisatorisch, economisch	art. 7 lid 4 Wet OB 1968
Financiële verwevenheid bij vennootschappen met aandelenkapitaal	meerderheid van de gewone aandelen met de daaraan verbonden zeggenschapsrechten in dezelfde handen	art. 7 lid 4 Wet OB 1968
Ingangsdatum fiscale eenheid	eerste dag van de maand volgend op de beschikking; geen terugwerkende kracht tegen de wil van partijen	art. 7 lid 4 Wet OB 1968
Fiscale opvolging bij toe- of uittreding van een lid	de fiscale eenheid treedt in de plaats van de deelnemers, en omgekeerd bij beëindiging	art. 3a Uitvoeringsbeschikking omzetbelasting 1968
Bestuurlijke boete wegens niet-betaling	kan aan de fiscale eenheid zelf worden opgelegd	art. 67c AWR jo. art. 7 lid 4 Wet OB 1968

(wettekst geldend per 2026)

Controleer in je dossier

Bij belangen rond de verwevenheidsgrenzen speelt vaak een combinatie van factoren: een sterk financieel argument redt de kwalificatie niet als organisatorisch of economisch onvoldoende samenhang bestaat, en omgekeerd (ECLI:NL:HR:2022:269).
Certificering van aandelen bij een stichting-administratiekantoor kan de financiële verwevenheid ongemerkt doorbreken, met name bij reorganisaties waarbij de bestuursstructuur van de stichting niet is afgestemd op die van de aandeelhoudende vennootschap.
Een zuivere holding (alleen aandelen houden en daarmee samenhangende aandeelhoudersactiviteiten) blijft buiten de fiscale eenheid. Anders is het bij een (tussen)holding die binnen het concern een sturende en beleidsbepalende functie ten dienste van de werkmaatschappijen vervult (Beleidsbesluit belastingplicht en fiscale eenheid omzetbelasting, onderdeel 3.2.1): die heeft een wezenlijke economische functie binnen het concern. Betaald management is dus niet de enige toegangsroute, maar niet elke passieve holding kwalificeert; ook dan moet de verwevenheid worden onderbouwd.
De hoofdelijke aansprakelijkheid loopt door na wijziging van de samenstelling, zolang de inspecteur niet schriftelijk in kennis is gesteld van het ontbreken of het einde van de fiscale eenheid (ECLI:NL:HR:2012:BU7276, ECLI:NL:HR:2017:438).
Omdat een fiscale eenheid als zodanig kan worden beboet (ECLI:NL:HR:2021:508), verschuift een niet-betaalde of te laat betaalde aangifte het boeterisico naar de fiscale eenheid als geheel.
Bij internationale groepen blijft de territoriale grens hard, ook na ECLI:NL:HR:2024:1883: alleen in Nederland gevestigde ondernemers of ondernemers met een vaste inrichting hier kunnen deel uitmaken van de fiscale eenheid.

Kernregels

Controleer in je dossier

Bronnen

Gerelateerde thema's

Verder zoeken in de kennisbank

Over deze themapagina