Fiscale kennisbank

Fiscale thema's

De kernregels, controlepunten en bronnen per fiscaal onderwerp. Kies een onderwerp of zoek op een trefwoord.

Vennootschapsbelasting

22 thema's

ATAD2 hybride mismatches

Maatregelen tegen hybride mismatches bij grensoverschrijdende structuren met hybride lichamen of instrumenten, met een eigen documentatieverplichting.

Bedrijfsfusie

Bij een bedrijfsfusie tegen aandelen hoeft de overdrachtswinst niet direct te worden belast, behalve als ontgaan of uitstellen van belasting het doel is.

Belastingplicht van stichtingen en verenigingen

Stichtingen en verenigingen zijn alleen vennootschapsbelastingplichtig voor zover zij een onderneming drijven; bij beperkte winst geldt een vrijstelling.

Buitenlandse belastingplicht en technisch aanmerkelijk belang

Buitenlandse lichamen zijn belastingplichtig voor Nederlands inkomen, waaronder voordelen uit een technisch aanmerkelijk belang bij misbruik van een ander.

CFC-regeling (aanvullende maatregel)

De CFC-maatregel betrekt besmette voordelen van een gecontroleerd lichaam in een laagbelastende jurisdictie in de grondslag, tenzij activiteit wezenlijk is.

Deelnemingsvrijstelling

Voordelen uit een deelneming van doorgaans ten minste 5% zijn vrijgesteld in de vennootschapsbelasting, behalve bij een laagbelaste beleggingsdeelneming.

Eindafrekening en exitheffing

Bij vertrek uit Nederland wordt afgerekend over alle nog niet belaste voordelen, waaronder stille reserves; binnen de EU/EER kan de invordering worden gespreid.

Fiscale beleggingsinstelling (fbi)

Een fiscale beleggingsinstelling die aan de statutaire en uitdelingseisen voldoet, wordt belast naar nul procent en moet de winst binnen acht maanden uitdelen.

Fiscale eenheid

Op verzoek worden moeder en dochter voor de vennootschapsbelasting als één belastingplichtige behandeld, bij ten minste 95% bezit en gelijklopende boekjaren.

Fonds voor gemene rekening en open cv

Een fonds voor gemene rekening is zelfstandig vennootschapsbelastingplichtig als het aan de wettelijke definitie voldoet; de open cv niet meer sinds 2025.

Geruisloze terugkeer uit de BV

Een onderneming kan zonder fiscale afrekening terugkeren uit de BV naar de IB-sfeer, met een terugkeerreserve om de fiscale claim te behouden.

Innovatiebox

Voordelen uit zelf ontwikkelde immateriële activa worden tegen een verlaagd tarief belast, met een S&O-verklaring en soms een octrooi als toegangsticket.

Juridische fusie

Bij een juridische fusie gaat vermogen onder algemene titel over; de fusiewinst blijft buiten aanmerking zolang ontgaan van belasting niet het doel is.

Juridische splitsing

Bij een juridische splitsing gaat vermogen onder algemene titel over op een verkrijger, die fiscaal in de plaats treedt van de splitsende rechtspersoon.

Liquidatieverliesregeling

Een verlies bij liquidatie van een deelneming is aftrekbaar als uitzondering op de deelnemingsvrijstelling, beperkt voor grotere buitenlandse belangen.

Onzakelijke lening en afwaarderingsverlies

Een lening tussen gelieerde partijen is onzakelijk als een onafhankelijke derde het debiteurenrisico nooit zonder winstdelende rente had aanvaard.

Renteaftrekbeperking (earningsstripping)

Renteaftrekbeperking uit ATAD1: het rentesaldo is aftrekbaar tot het drempelbedrag of een percentage van de fiscale EBITDA. De rest schuift onbeperkt door.

Renteaftrekbeperking artikel 10a (winstdrainage)

Rente op schulden aan verbonden lichamen die samenhangen met besmette rechtshandelingen is niet aftrekbaar, tenzij zakelijke overwegingen aantoonbaar zijn.

Vaste inrichting en objectvrijstelling

Winst van een buitenlandse vaste inrichting blijft via de objectvrijstelling buiten de Nederlandse grondslag, behalve bij een definitief stakingsverlies.

Verliesverrekening

Verliezen in de vennootschapsbelasting zijn een jaar terug en onbeperkt voorwaarts te verrekenen, boven 1 miljoen euro winst voor maar 50% van het meerdere.

Verrekenprijzen (transfer pricing) en APA/ATR

Gelieerde lichamen moeten onderling zakelijke voorwaarden hanteren zoals tussen onafhankelijke partijen, met documentatieverplichtingen en zekerheid vooraf.

Vrijgestelde beleggingsinstelling (vbi)

De vrijgestelde beleggingsinstelling is vrijgesteld van vennootschapsbelasting zonder uitdelingsverplichting, maar alleen voor financiële instrumenten.

Inkomstenbelasting

24 thema's

Aanmerkelijk belang (box 2)

Een belang van ten minste 5% in een vennootschap valt in box 2: dividend en vervreemdingsvoordelen worden belast met een tweeschijventarief.

Afgezonderd particulier vermogen (APV) en trusts

Vermogen afgezonderd in een trust of stichting met een particulier belang wordt fiscaal transparant toegerekend aan de inbrenger of zijn erfgenamen.

Afschrijving op gebouwen

Afschrijving op een gebouw stopt bij de bodemwaarde, gekoppeld aan de WOZ-waarde; de beperking geldt voor eigen gebruik en belegging.

Box 3 (sparen en beleggen)

Box 3 belast het voordeel uit sparen en beleggen boven het heffingvrije vermogen; bij een lager werkelijk rendement geldt rechtsherstel.

Conserverende aanslag bij emigratie

Bij emigratie legt de inspecteur een conserverende aanslag op voor onder meer de ab-claim en pensioenaanspraken, met uitstel van betaling.

Eigenwoningregeling

De eigen woning als hoofdverblijf valt in box 1: het eigenwoningforfait wordt bijgeteld en rente is aftrekbaar bij een lening die aan de aflossingseis voldoet.

Excessief lenen bij de eigen vennootschap

Aanmerkelijkbelanghouders die bovenmatig lenen van hun eigen vennootschap worden voor het meerdere boven het maximumbedrag belast in box 2.

Fiscaal partnerschap

Naast echtgenoten en samenwonenden met samenlevingscontract geldt fiscaal partnerschap ook bij een gezamenlijk kind, eigen woning of pensioenaanmelding.

Geruisloze inbreng in de BV

Bij omzetting van een IB-onderneming in een BV kan zonder afrekening worden ingebracht; vervreemding binnen drie jaar doet overdracht vermoeden.

Giftenaftrek

Giften aan ANBI's en steunstichtingen zijn aftrekbaar in de inkomstenbelasting en, tot een jaarmaximum, in de vennootschapsbelasting.

Heffingskortingen

Deze kortingen verminderen de verschuldigde inkomstenbelasting; de algemene heffingskorting en arbeidskorting zijn inkomensafhankelijk en worden afgebouwd.

Herinvesteringsreserve

Boekwinst bij vervreemding van een bedrijfsmiddel kan worden gereserveerd en afgeboekt op een vervangend bedrijfsmiddel, meestal binnen drie jaar te benutten.

Investeringsaftrek (KIA, EIA en MIA)

Naast afschrijving kent de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek, EIA en MIA een percentage van het investeringsbedrag als extra aftrek op de winst.

Kwalificerende buitenlandse belastingplicht

Buitenlandse belastingplichtigen wiens inkomen vrijwel geheel in Nederland is belast, krijgen dezelfde aftrekposten als binnenlandse belastingplichtigen.

Lijfrenten en premieaftrek

Premies voor lijfrenten zijn aftrekbaar bij een pensioentekort, bepaald via jaar- en reserveringsruimte; uitkeringen worden later in box 1 belast.

Lucratief belang

Vermogensrechten die mede een beloning voor werk zijn, zoals carried interest met hefboomwerking, worden in box 1 belast als lucratief belang.

Ondernemerschap in de inkomstenbelasting

Ondernemer in de inkomstenbelasting is wie voor eigen rekening een onderneming drijft en daarvoor rechtstreeks wordt verbonden voor de verbintenissen.

Ondernemersfaciliteiten IB (zelfstandigenaftrek en MKB-winstvrijstelling)

De zelfstandigenaftrek, gekoppeld aan het urencriterium van 1.225 uur, en de MKB-winstvrijstelling verlagen de belaste winst van de IB-ondernemer.

Persoonsgebonden aftrek

Deze aftrekposten, zoals alimentatie, specifieke zorgkosten en giften, verminderen eerst box 1, dan box 3 en dan box 2; onbenutte aftrek schuift door.

Staking van de onderneming en doorschuiffaciliteiten

Bij staking wordt afgerekend over stille reserves en goodwill; doorschuiffaciliteiten voorkomen afrekening als de voortzetter de boekwaarden overneemt.

Terbeschikkingstellingsregeling (tbs)

Vermogen dat ter beschikking wordt gesteld aan de eigen BV of aan een verbonden onderneming wordt belast als resultaat uit overige werkzaamheden in box 1.

Tonnageregeling (winst uit zeescheepvaart)

Op verzoek wordt de winst uit zeescheepvaart forfaitair bepaald naar nettotonnage, voor tien jaar, onder voorwaarden van exploitatie vanuit Nederland.

Totaalwinst en goed koopmansgebruik

De totaalwinst van een onderneming wordt over de jaren verdeeld volgens goed koopmansgebruik, met realiteit, voorzichtigheid en eenvoud als kernbeginselen.

Voorkoming van dubbele belasting

Buiten verdragssituaties voorkomt het Besluit voorkoming dubbele belasting dubbele heffing via de vrijstellings- of de verrekeningsmethode.

Loonbelasting

10 thema's

30%-regeling

Onbelaste vergoeding van extraterritoriale kosten voor ingekomen werknemers met specifieke deskundigheid, op basis van een beschikking van de inspecteur.

Auto van de zaak (bijtelling)

Een auto van de zaak voor privégebruik wordt forfaitair bijgeteld op het loon, met een verlaagd percentage voor emissievrije auto's binnen een cap.

Excessieve vertrekvergoedingen

Werkgevers betalen 75% pseudo-eindheffing over het excessieve deel van een vertrekvergoeding, getoetst aan het loon in en vóór het vertrekjaar.

Gebruikelijkloonregeling

De aanmerkelijkbelanghouder die voor zijn vennootschap werkt, neemt minimaal het gebruikelijk loon in aanmerking; een lager loon moet hij aannemelijk maken.

Grensoverschrijdend werken en loonheffing

Belastingverdragen verdelen het heffingsrecht over grensoverschrijdend arbeidsinkomen via de 183-dagenregeling, de loondrager en een eventuele vaste inrichting.

Inhoudingsplicht voor de loonheffingen

Inhoudingsplichtige is wie personen in dienstbetrekking heeft of als doorbetaler of buitenlandse werkgever is aangewezen en moet loonheffing afdragen.

Kwalificatie van de arbeidsrelatie (dienstbetrekking en zzp)

Of een dienstbetrekking bestaat, wordt holistisch beoordeeld op gezag, inbedding en ondernemerschap; de wet kent daarnaast fictieve dienstbetrekkingen.

Pensioen in de loonheffing

Pensioenaanspraken binnen de wettelijke grenzen zijn vrijgesteld en de uitkeringen belast; onzuivere regelingen leiden tot heffing plus revisierente.

RVU en pseudo-eindheffing

Regelingen voor vervroegde uittreding treffen de werkgever met een pseudo-eindheffing; vlak voor de AOW-leeftijd geldt een drempelvrijstelling.

Werkkostenregeling (WKR)

Vergoedingen aan werknemers blijven onbelast binnen een gerichte vrijstelling of de vrije ruimte; overschrijding wordt belast met 80% eindheffing.

Btw

17 thema's

Aftrek van voorbelasting

De ondernemer trekt btw af voor zover hij prestaties voor belaste handelingen gebruikt; bij gemengd gebruik wordt de aftrek gesplitst en kan herziening volgen.

Btw bij oninbare vorderingen

Btw op een oninbare vordering wordt teruggegeven; de vordering geldt in elk geval als oninbaar een jaar na opeisbaarheid, met terugbetaling bij de afnemer.

Btw en onroerend goed

Levering van onroerend goed is vrijgesteld, behalve nieuwbouw binnen twee jaar na ingebruikneming en bouwterreinen; opteren voor belaste levering is mogelijk.

Btw-ondernemerschap en holdings

Ondernemer voor de btw is wie zelfstandig een bedrijf uitoefent; een holding is dat pas als zij zich tegen vergoeding mengt in het beheer van haar deelnemingen.

Btw-suppletie en de suppletieplicht

Een onjuiste btw-aangifte van de afgelopen vijf jaar moet via een suppletie worden gecorrigeerd; niet of te laat suppleren is beboetbaar.

Btw-tarieven

De btw kent een algemeen tarief van 21%, een verlaagd tarief van 9% voor Tabel I en een nultarief voor onder meer intracommunautaire leveringen.

Btw-vrijstellingen

Vrijgesteld van btw zijn onder meer medische zorg, onderwijs, financiële diensten en de verhuur van oud onroerend goed, zonder recht op aftrek.

BUA en privégebruik

Het BUA sluit btw-aftrek uit voor relatiegeschenken en personeelsverstrekkingen boven een drempel; privégebruik van bedrijfsgoederen is een fictieve prestatie.

Factuurvereisten in de btw

Een factuur moet de wettelijk voorgeschreven gegevens bevatten, waaronder btw-nummers en het btw-bedrag; dit is in beginsel voorwaarde voor aftrek.

Fiscale eenheid omzetbelasting

Verweven ondernemers gelden op grond van art. 7 lid 4 Wet OB 1968 als één btw-ondernemer; onderlinge prestaties blijven buiten de heffing.

Herziening van voorbelasting

Aftrek van voorbelasting wordt gecorrigeerd bij ander gebruik dan bij aanschaf; de herzieningsperiode is vijf jaar voor roerende zaken, tien voor onroerende.

Intracommunautaire leveringen en verwervingen

Leveringen naar een andere lidstaat zijn belast naar het nultarief bij vervoer en een geldig btw-nummer; de afnemer belast spiegelbeeldig een verwerving.

Invoer-btw en de artikel 23-vergunning

Met een artikel 23-vergunning wordt invoerbtw verlegd naar de periodieke aangifte, zodat betaling aan de grens vervalt en directe aftrek mogelijk is.

Kleineondernemersregeling (KOR)

Onder de omzetgrens kan worden gekozen voor een btw-vrijstelling zonder aftrek van voorbelasting; sinds 2025 geldt de EU-KOR ook in andere lidstaten.

Margeregeling

Wederverkopers van gebruikte goederen en kunst voldoen btw over hun winstmarge in plaats van de verkoopprijs, via de individuele of globalisatiemethode.

Plaats van dienst

Diensten aan ondernemers zijn belast waar de afnemer zit, diensten aan consumenten waar de dienstverrichter zit, met uitzonderingen zoals voor vastgoed.

Verleggingsregelingen in de btw

Bij verlegging is niet de presterende ondernemer maar de afnemer de btw verschuldigd, zoals bij onderaanneming in de bouw en buitenlandse ondernemers.

Dividendbelasting

3 thema's

Dividendbelasting en inhoudingsvrijstelling

Dividendbelasting wordt ingehouden op aandelenopbrengsten; in deelnemingsverhoudingen geldt onder voorwaarden een inhoudingsvrijstelling met antimisbruiktoets.

Inkoop van eigen aandelen

Een vennootschap die eigen aandelen inkoopt, is dividendbelasting verschuldigd voor zover de inkoopprijs het gemiddeld gestorte kapitaal overtreft.

Teruggaaf en verrekening van dividendbelasting

Ingehouden dividendbelasting is voor binnenlandse opbrengstgerechtigden verrekenbaar; kwalificerende buitenlandse lichamen kunnen teruggaaf vragen.

Bronbelasting

2 thema's

Bronbelasting op dividenden

De conditionele bronbelasting treft sinds 2024 dividenden aan gelieerde lichamen in laagbelastende landen en misbruiksituaties, naar het hoogste Vpb-tarief.

Bronbelasting op rente en royalty's

De conditionele bronbelasting treft rente- en royaltybetalingen aan gelieerde lichamen in laagbelastende jurisdicties en misbruiksituaties.

Schenk- en erfbelasting

5 thema's

Bedrijfsopvolgingsregeling (BOR)

Voorwaardelijke vrijstelling van schenk- en erfbelasting voor ondernemingsvermogen, met bezits- en voortzettingseisen en doorschuifregelingen in de IB.

Erfbelasting: tarieven en vrijstellingen

De erfbelasting kent tariefgroepen naar verwantschap met een dubbel progressief tarief en vrijstellingen, waarvan die voor de partner de grootste is.

Fictieve verkrijgingen in de Successiewet

De Successiewet merkt bepaalde voordelen, zoals voorbehouden genot en levensverzekeringsuitkeringen, fictief aan als erfrechtelijke verkrijging.

Vrijstellingen schenkbelasting

De schenkbelasting kent jaarlijkse vrijstellingen voor kinderen en derden en een eenmalig verhoogde vrijstelling voor kinderen tussen 18 en 40 jaar.

Waardering voor de schenk- en erfbelasting

Verkrijgingen voor de schenk- en erfbelasting worden gewaardeerd naar de waarde in het economische verkeer; woningen volgen de WOZ-waarde.

Overdrachtsbelasting

4 thema's

Onroerendezaakrechtspersonen (art. 4 WBR)

Een belang van ten minste een derde in een lichaam met overwegend onroerende bezittingen wordt belast als fictieve verkrijging van die onroerende zaken.

Overdrachtsbelasting: verkrijging en tarief

Overdrachtsbelasting wordt geheven over de verkrijging van Nederlandse onroerende zaken, met een verlaagd tarief voor de eigen woning als hoofdverblijf.

Reorganisatie- en fusievrijstellingen overdrachtsbelasting

Verkrijgingen bij een interne reorganisatie, bedrijfsfusie of juridische fusie of splitsing zijn onder voortzettingseisen vrijgesteld van overdrachtsbelasting.

Samenloopvrijstelling btw en overdrachtsbelasting

Verkrijging van btw-belast nieuw onroerend goed is onder voorwaarden vrijgesteld van overdrachtsbelasting, om cumulatie van beide heffingen te voorkomen.

Formeel belastingrecht

13 thema's

Zoek direct in de volledige fiscale kennisbank

Bekijk de kennisbank